Danas završetak arheoloških iskopavanja na lokalitetu „Gradište“ kod Iđoša

Narodni muzej Kikinda u saradnji sa Međuopštinskim zavodom za zaštitu spomenika kulture Subotica i Balkanološkim institutom SANU je u periodu od 19. juna do 15. jula realizovao je četvrtu godinu projekta Sistematskih arheoloških istraživanja lokaliteta Gradište u Iđošu. Pored stručnjaka iz Srbije, na projektu učestvuje i dr Beri Moloj, istraživač saradnik Univerzitetskog koledža u Dablinu, specijalista za arheologiju bronzanog doba Evrope.

Ove sezone predmet istraživanja je potez koji razdvaja teloidno uzvišenje i ravno naselje oko njega, na neolitskom delu lokaliteta, da bi se potvrdili rezultati geomagnetnih snimanja izvedenih 2014. i 2015. godine i utvrdilo postojanje odbrambenog rova u ovom delu kasnoneolitskog naselja. Iskopavanje na bronzanodopskom delu lokaliteta dalo je nove rezultateo načinu izgradnje rovova i bedema, odnosno odbrambenih sistema fortifikacije.

I tokom ovogodišne kampanje odvijala se Međunarodna škole arheologije na kojoj su učestvovali studenti sa Filozofskog fakulteta Univerziteta u Beogradu, ali i studenti Škole istorije, arheologije i religije Univerziteta u Kardifu (School of History, Archaeology and Religion, Cardiff University) Velika Britanija, kao i Univerzitetskog koledža u Dablinu, Irska (University College Dublin, School of Archaeology). Sem terenskog rada, studenti su se upoznali sa procesom rada u terenskoj laboratoriji nakon iskopavanja, učestvovali su u pranju, trijaži, sortiranju, obradi i crtanju nalaza. Takođe su dobili vredno iskustvo od specijalista eksperata za obradu različitih vrsta nalaza (ostataka faune, okresanog kamena, keramike) i upoznali se sa neolitom i bronzanim dobom Banata i jugoistočne Evrope.

Lokalitet Gradište nalazi se na obodu atara sela Iđoš, oko 7 km udaljen od Kikinde. Poznat je pod nekoliko imena, od kojih je jedno i Slovenski grad. Nastanjen je, sa prekidima, od perioda srednjeg neolita do srednjeg veka.

Lokalitet je proglašen za arheološko nalazište, kulturno dobro od velikog značaja i do sada je iskopavan u više navrata, 1913, 1947, 1948, kao i 1972. godine. Zbog tada nedovoljno razvijenih arheoloških metoda uočena je potreba ponovnog istraživanja ovog veoma značajnog nalazišta sada najnovijim tehnikama i analizama, pa je projekat sistematskih arheoloških istraživanja startovao u 2014. godini.

Do sada su u okviru projekta izvršena geološka bušenja, geofizička snimanja na površini od 18 hektara, kao i površinska prospekcija nalazišta i okoline, dok su se iskopavanja fokusirala na istraživanje nekoliko stambenih objekata na neolitskom delu lokaliteta i jama, struktura i odbrambenog sistema unutar i oko bronzanodobnog dela lokaliteta.

Rezultati istraživanja će značajno unaprediti naša saznanja o načinu života neolitskih i bronzanodobnih stanovnika današnjeg Iđoša i banatske ravnice.